۲۸ژوئیه ۲۰۲۵ - در مقاله ‌ای که اخیراً در مجله‌ ی JMIR Infodemiology منتشر شده است، پژوهشگران پست‌های عمومی فیس ‌بوک را تحلیل کردند تا گفتگوهای عمومی درباره‌ ی عوارض داروهای آگونیست گیرنده‌ ی پپتید شبه گلوکاگون-۱(GLP-1 RA)  را بررسی کنند.

آن‌ها دریافتند که مشکلات گوارشی، به‌ خصوص تهوع و استفراغ، رایج ‌ترین عوارض برای اکثر داروهایGLP-1 RA هستند، در حالی که سردرد و درد مفاصل بیشتر در پست ‌هایی دیده ‌شدند که درباره‌ ی داروی تیرزپاتاید نوشته شده بودند. نگرانی ‌هایی در مورد سلامت روان، مانند اضطراب و افسردگی نیز وجود داشت اما نسبت به علائم گوارشی، کمتر مورد اشاره قرار گرفته بودند (کمتر از ۱درصدپست‌ها)، و افسردگی حداکثر در ۱.۵۷ درصداز پست‌ های مربوط به دارویWegovy دیده شد.

زمینه‌ ی پژوهش:

پست‌ های مربوط به داروی Mounjaro بیشترین اشاره را به استفراغ داشتند؛ کاربرانی که درباره‌ ی این داروی مبتنی بر تیرزپاتاید صحبت می ‌کردند، بیشتر از همه استفراغ را گزارش کرده بودند (۳.۸۰ درصداز پست ‌ها).

داروهای GLP-1 RA مانند تیرزپاتاید و سماگلوتاید به طور گسترده برای درمان چاقی و دیابت نوع ۲استفاده می ‌شوند. با وجود نزدیک به ۳۸میلیون بزرگسال مبتلا به دیابت در آمریکا و بیش از ۱۰۰میلیون نفر با مشکل چاقی، تقاضای روزافزون برای این داروها باعث کمبود جهانی آنها شده است.

به‌ دلیل پوشش ناکافی بیمه، دسترسی محدود، و هزینه‌ های بالا، بسیاری از افراد به نسخه ‌های ترکیبی و دست‌ ساز GLP-1 RA روی آورده‌ اند؛ نسخه‌ هایی که اغلب ارزان ‌تر و قابل دسترس ‌تر هستند اما اثربخشی، ایمنی و دوز آن‌ ها استاندارد نبوده و اطلاعات کامل از پروفایل ایمنی آن ‌ها در دست نیست.

عملکرد داروهای GLP-1 RA بر پایه افزایش ترشح انسولین، سرکوب گلوکاگون، و کُند کردن تخلیه‌ ی معده است که منجر به کاهش سطح قند خون و کاهش وزن می ‌شود. اما این مکانیسم ‌ها می ‌توانند باعث از دست رفتن قابل توجه توده‌ ی عضلانی، مشکلات گوارشی، و در برخی افراد خطر سوء تغذیه و کاهش حجم بدون چربی بدن شوند.

عوارض جانبی مانند مسائل روانی (افسردگی، اضطراب)، تهوع و استفراغ در مورد این داروها گزارش شده ‌است. آزمایش ‌های بالینی سنتی معمولاً به‌ دلیل مدت زمان محدود بررسی، و تنوع پایین شرکت‌ کنندگان، از تشخیص عوارض نادر یا بلند مدت باز می ‌مانند.

درباره‌ ی این مطالعه:

گفت ‌و گوها درباره ‌ی داروی Wegovy شامل اشاره‌ های بیشتری به افسردگی بودند؛ پست‌هایی که درباره ‌ی این برند از سماگلوتاید بودند، به میزان بالاتری افسردگی نسبت به سایر داروهای  GLP-1 RAاشاره کرده بودند(۱.۵۷ درصد).

در این مطالعه، پژوهشگران پست ‌های عمومی کاربران آمریکایی در فیس‌ بوک را، بین سال ‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، جمع ‌آوری کردند؛ پست‌هایی که در آن‌ ها به داروهایGLP-1 RA  اشاره شده بود. آن‌ ها جستجوی خود را به پست‌ هایی به زبان انگلیسی و صفحاتی محدود کردند که در آمریکا مدیریت می ‌شدند، و پست ‌های مربوط به گروه‌ های فیس ‌بوکی را حذف کردند.

تمرکز این تحقیق بر پست ‌هایی بود که درباره ‌ی عوارض جانبی صحبت می ‌کردند؛ به‌ طور خاص، علائم منفی روانی و جسمی که با این داروها مرتبط هستند. دسته ‌بندی عوارض جانبی از منابع علمی قبلی، دانش پزشکی، و یک پایگاه داده ‌ی مربوط به عوارض دارویی استخراج شده بود و طیف گسترده ‌ای از علائم، از مشکلات گوارشی تا مسائل روانی را دربر می ‌گرفت. برای دقت بالاتر، پست‌ های تکراری حذف شدند.

برای این تجزیه و تحلیل، پژوهشگران بسامد (فرکانس) اشاره به عوارض خاص مرتبط با هر دارو را در طول زمان محاسبه کردند. همچنین بررسی کردند که چطور میزان اشاره به عوارض جانبی در دوران رخدادهای مهم تغییر کرده است؛ از جمله تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا(FDA) برای استفاده‌ ی کودکان از Wegovy در دسامبر ۲۰۲۲، حمایت عمومی اُپرا وینفری از این دارو در دسامبر ۲۰۲۳، و گسترش پوشش بیمه ‌ی Medicare برای داروهای کاهش وزن در مارس ۲۰۲۴.

هم ‌زمانی علائم نیز با استفاده از «تحلیل خوشه ‌ای» مورد بررسی قرار گرفت؛ روشی که ارتباط بین عوارضی را که اغلب با هم ذکر می ‌شدند، به‌ صورت تصویری نشان می ‌دهد و به شناسایی گروه‌ های رایج علائم کمک می‌ کند.

یافته‌های کلیدی

کاربران داروی Zepbound درباره‌ ی فشار خون بالا ابراز نگرانی کرده بودند: در گفت ‌و گوهای مربوط به این برند جدید از داروی تیرزپاتاید، فشار خون بالا بیشتر دیده شده (۰.۷۳ درصداز پست ‌ها).

پژوهشگران ۵۹۲۹۳پست عمومی و منحصر‌به ‌فرد در فیس‌ بوک را که درباره‌ ی داروهای GLP-1 RA نوشته شده بودند، بررسی کردند. حدود ۱۴ درصداز این پست ‌ها به عوارض جانبی اشاره داشتند. علائم عمومی گوارشی، بیشترین عوارض گزارش‌ شده بودند. تهوع و استفراغ نیز در ۲تا ۳ درصداز پست ‌ها درباره‌ ی بسیاری از داروها دیده شدند. در مورد تیرزپاتاید، سردرد و درد مفاصل بیشتر از علائم گوارشی مطرح شده بودند.

مسائل مربوط به سلامت روان مانند اضطراب و افسردگی برای تمام داروها دیده می شد، اگرچه با فراوانی پایین ‌تر (عموماً زیر ۱ درصد)، و افسردگی در ۱.۵۷ درصداز پست ‌های مربوط به Wegovy ذکر شده بود. دیگر عوارض قابل‌ توجه شامل خستگی، درد مفاصل، ریزش مو و سردرد بودند، خصوصاً در داروهایی مانند تیرزپاتاید.

روندهای زمانی نشان دادند که بحث درباره ‌ی عوارض جانبی پس از رویدادهای مهم - از جمله تاییدهای دولتی، پوشش رسانه ‌ای فراگیر، حمایت چهره‌ های مشهور، و گسترش پوشش بیمه Medicare برای داروهای کاهش وزن - به ‌شدت افزایش یافته ‌اند. این مقاله همچنین نشان داد که با وجود افزایش تعداد پست‌ های حاوی عوارض جانبی، نسبتِ پست ‌هایی که تمرکزشان فقط روی این عوارض بود، کاهش یافته است؛ که نشان ‌دهنده‌ ی تغییر جهت بحث‌ های آنلاین به سوی جنبه‌ های دیگر این داروهاست.

تیرزپاتاید (Mounjaro/Zepbound) در زمینه ‌ی درد مفاصل برجسته بود: پست‌ هایی که درباره‌ ی تیرزپاتاید نوشته شده بودند، بیش از دو برابرِ داروهای مبتنی بر سماگلوتاید، درد مفاصل را گزارش کرده‌ بودند(۱.۶۹ درصد).

تحلیل شبکه‌ ای هم ‌زمانی علائم، نشان داد که سه گروه اصلی از علائمی که اغلب با هم ذکر می ‌شدند، وجود دارند:

· گروه اول شامل آلرژی، اضطراب، افسردگی، بیماری انسدادی مزمن ریه(COPD)، خستگی، تب، فشار خون بالا، سوء ‌هاضمه، بی‌ خوابی، رفلاکس معده، کهیر، ورم، بی ‌قراری، و تشنج بود.

· گروه دوم شامل یبوست، کم ‌آبی، سردرد، اسهال، سرگیجه، افت قند خون، تعریق، و زردی بود.

· گروه سومعلائم گوارشی مانند تهوع، پانکراتیت، راش پوستی و استفراغ را دربر می‌ گرفت.

ارتباطاتی قوی بین تهوع و استفراغ، پانکراتیت و ناراحتی‌ های گوارشی، و افسردگی و اضطراب مشاهده شد؛ که الگوهای هم ‌پوشانی علائم را میان کاربران نشان می‌ دهند.

نتیجه ‌گیری:

محققان در این مطالعه پست ‌های عمومی فیس ‌بوک را بررسی کردند تا گفت‌وگوی عمومی درباره ‌ی عوارض داروهای GLP-1 RA را بین سال‌های ۲۰۲۲تا ۲۰۲۴تحلیل کنند. مشکلات گوارشی، به‌ ویژه تهوع و استفراغ، رایج ‌ترین عوارض گزارش ‌شده بودند. مسائل روانی از جمله اضطراب و افسردگی، به ‌ویژه در داروی سماگلوتاید، هم قابل توجه بودند اما به‌ مراتب کمتر از علائم گوارشی دیده شدند؛ در این میان،Wegovy  بالاترین نرخ اشاره به افسردگی را داشت.

فعالیت کاربران در شبکه‌ های اجتماعی پس از حمایت سلبریتی‌ ها، تأییدهای قانونی، اجازه ‌ی FDA برای استفاده در کودکان، و توجه رسانه ‌ای افزایش یافته بود که نشان می ‌دهد چگونه رخدادهای بیرونی بر گفت ‌و گوهای عمومی تأثیر می ‌گذارند.

الگوهایی از هم ‌زمانی علائم آشکار شدند که شامل:

·  گروه ۱ترکیبی از علائم جسمی و روانی (مانند آلرژی، اضطراب، فشار خون بالا)

·  گروه ۲علائم عصبی-عضلانی و متابولیکی (مانند کم‌ آبی، سردرد، افت قند خون)

·  گروه ۳بر ناراحتی‌ های گوارشی تمرکز داشت.

گفت ‌و گوها درباره ‌ی داروی Ozempic نشانگر مشکلات کیسه صفرا بودند: اشاره به این مشکل بیشتر در پست‌های مربوط به این داروی دیابت دیده شد(۰.۳۳ درصد).

از نقاط قوت این پژوهش، نمونه ‌ی وسیع و واقعی آن و توانایی آن در بازتاب دیدگاه ‌های نادیده‌ گرفته ‌شده در مطالعات بالینی است. با این حال، محدودیت ‌هایی از جمله ناشناخته بودن ویژگی‌ های جمعیت ‌شناسی کاربران، وابستگی به اطلاعات گزارش‌ شده توسط خود افراد، و ناتوانی در بررسی مدت یا میزان مصرف دارو وجود دارد.

بینش ‌های حاصل از شبکه‌ های اجتماعی مکمل تحقیقات سنتی هستند، چرا که می ‌توانند نگرانی ‌های بالقوه را زودتر آشکار کنند. با گسترش استفاده از داروهای GLP-1 RA، بررسی مداومِ عوارض جانبی - به‌ ویژه آن‌ هایی که در محیط ‌های بالینی کمتر دیده می‌ شوند - برای درک بهتر تجربه‌ ی بیماران و راهنمایی مطالعات آینده ضروری ا‌ست.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20250728/Which-GLP-1-meds-have-the-most-side-effects-Study-of-60000-Facebook-posts-gives-answers.aspx